Mới nhận cọc đã giao ô tô, gặp rắc rối

(PL)- Một công ty ký hợp đồng bán ô tô cho đối tác nhưng mới chỉ nhận tiền cọc đã giao xe. Sau đó, đối tác không trả tiền mà đem chiếc xe đi bán cho công ty thứ ba...

Mới đây, Công ty TNHH TM DV Đình Thẩm đã kháng cáo bản án sơ thẩm của TAND quận 3 (TP.HCM) về tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa. Trước đó, TAND quận 3 đã chấp nhận một phần yêu cầu của Công ty Đình Thẩm (nguyên đơn), buộc Công ty PL (bị đơn) phải thanh toán cho Công ty Đình Thẩm 390 triệu đồng tiền mua ô tô còn thiếu. Tòa cũng chấp nhận yêu cầu độc lập của Công ty ĐAC (bên có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan), buộc Công ty Đình Thẩm phải giao toàn bộ hồ sơ liên quan đến việc đăng ký ô tô cho Công ty ĐAC. Trong trường hợp Công ty Đình Thẩm không giao hồ sơ đăng ký xe thì Công ty ĐAC có quyền liên hệ cơ quan chức năng để thực hiện quyền đăng ký.

Đặt cọc, nhận xe rồi đem bán

Theo hồ sơ, tháng 3-2014, Công ty Đình Thẩm ký hợp đồng bán cho Công ty PL một chiếc ô tô tải mới có tải trọng 2,5 tấn, hiệu Veam với giá 440 triệu đồng. Công ty PL đặt cọc trước 50 triệu đồng để nhận xe và sau 15 ngày Công ty PL phải thanh toán hết số tiền để nhận hồ sơ kèm theo xe.

Sau khi nhận xe, Công ty PL đã không thanh toán số tiền còn lại như thỏa thuận, cũng không trả lại xe. Sau đó, phía Công ty Đình Thẩm phát hiện chiếc xe này đang nằm trong kho của Công ty ĐAC. Do vậy, Công ty Đình Thẩm đã khởi kiện yêu cầu TAND quận 3 (nơi Công ty PL có trụ sở) buộc Công ty PL phải thanh toán 390 triệu đồng còn lại. Nếu như Công ty PL không có khả năng thanh toán thì phải hoàn trả chiếc xe cho Công ty Đình Thẩm.


Ông Trần Đình Thẩm, đại diện Công ty Đình Thẩm, cho rằng bản án sơ thẩm công nhận giao dịch giữa Công ty PL và Công ty ĐAC là sai quy định. Ảnh: Đ.TRÍ

Phía Công ty PL thì cho rằng do hoạt động kinh doanh đang gặp khó khăn nên chưa thanh toán cho Công ty Đình Thẩm được và vắng mặt trong quá trình xét xử.

Trong khi đó, phía Công ty ĐAC cho biết từ tháng 2-2014 đã ký hợp đồng với Công ty PL để mua một chiếc xe tải mới 100% do Nhà máy Veam sản xuất với giá 440 triệu đồng. Sau nhiều lần phía Công ty ĐAC chuyển tiền, tháng 3-2014, phía Công ty PL đã tiến hành bàn giao xe nhưng lại không có hồ sơ đăng ký kèm theo mặc dù đã hứa hẹn nhiều lần. Việc mua bán giữa Công ty PL với Công ty ĐAC là hợp pháp nên Công ty ĐAC đã yêu cầu tòa buộc Công ty PL phải giao toàn bộ hồ sơ liên quan đến chiếc xe cho mình.

Chưa phải chủ sở hữu vẫn được bán xe?

Xử sơ thẩm, TAND quận 3 cho rằng hợp đồng mua bán xe ô tô giữa Công ty PL và Công ty ĐAC được ký trước khi Công ty PL ký hợp đồng mua bán với Công ty Đình Thẩm. Sau khi ký hợp đồng, Công ty ĐAC đã thanh toán đủ số tiền mua xe và Công ty PL cũng đã tiến hành bàn giao xe cho Công ty ĐAC. Như vậy về cơ bản việc mua bán hàng hóa giữa Công ty PL với Công ty ĐAC đã hoàn thành. Để có ô tô giao cho Công ty ĐAC, Công ty PL đã ký hợp đồng mua bán xe với Công ty Đình Thẩm. Việc Công ty ĐAC nhận chiếc xe tải trên là hoàn toàn ngay tình, việc mua bán trên là hợp pháp. Từ đó, tòa không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Công ty Đình Thẩm là được nhận lại xe nếu Công ty PL không có khả năng thanh toán. Đồng thời, tòa xét yêu cầu độc lập của Công ty ĐAC là có căn cứ nên được chấp nhận, buộc Công ty Đình Thẩm phải bàn giao toàn bộ hồ sơ đăng ký xe liên quan.

Sau phiên xử này, Công ty Đình Thẩm đã kháng cáo. Theo đại diện công ty, việc tòa buộc công ty phải giao hồ sơ đăng ký xe liên quan cho Công ty ĐAC là trái pháp luật, xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của công ty. Ở đây, Công ty PL chỉ mới đặt cọc để mua xe nên không có quyền bán lại chiếc xe này cho bất cứ cá nhân, tổ chức nào. Mặt khác, ô tô là tài sản bắt buộc phải đăng ký quyền sở hữu theo quy định của pháp luật. Công ty PL chỉ được bán lại cho người khác sau khi đã thực hiện việc đăng ký quyền sở hữu. Như vậy, việc tòa công nhận hợp đồng mua bán giữa Công ty PL với Công ty ĐAC khi Công ty PL chưa phải là chủ sở hữu xe, không có bộ hồ sơ liên quan là không đúng.

Chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin khi vụ án có diễn biến mới.

Hai nội dung tòa xử chưa đúng

Qua nội dung báo phản ánh, theo tôi bản án sơ thẩm có hai nội dung chưa đúng quy định của pháp luật.

Thứ nhất, Công ty Đình Thẩm ký hợp đồng mua bán xe với Công ty PL chứ không ký hợp đồng với Công ty ĐAC. Do vậy giữa Công ty Đình Thẩm với Công ty ĐAC không phát sinh quan hệ tranh chấp. Mặt khác, phía Công ty ĐAC có yêu cầu độc lập đề nghị tòa buộc Công ty PL phải giao hồ sơ đăng ký xe liên quan. Do vậy, việc tòa buộc Công ty Đình Thẩm phải giao hồ sơ đăng ký của chiếc xe cho Công ty ĐAC là vượt quá giới hạn xét xử.

Thứ hai, ô tô là tài sản bắt buộc đăng ký quyền sở hữu theo quy định tại Thông tư số 01 ngày 2-1-2007 của Bộ Công an. Để xác lập quyền sở hữu bắt buộc người mua xe phải có nghĩa vụ làm thủ tục đăng ký chuyển quyền sở hữu. Đồng thời, khoản 2 Điều 439 BLDS quy định về thời điểm chuyển quyền sở hữu thì “đối với tài sản mua bán mà pháp luật quy định phải đăng ký quyền sở hữu thì quyền sở hữu được chuyển cho bên mua kể từ thời điểm hoàn thành thủ tục đăng ký quyền sở hữu đối với tài sản đó”. Như vậy, Công ty PL chỉ được bán chiếc ô tô khi đã thực hiện việc đăng ký quyền sở hữu. Trong vụ việc này, việc Công ty PL bán xe cho Công ty ĐAC trong khi chưa thực hiện đăng ký quyền sở hữu xe là giao dịch trái quy định của pháp luật và phải bị tuyên vô hiệu.

Luật sư NGUYỄN ĐỨC CHÁNH, Đoàn Luật sư TP.HCM

ĐỨC TRÍ
 
(7)

BẠN ĐỌC BÌNH LUẬN

Phan Tấn Tài

Chào bạn Hoàng Hiền. Giữa công ty DAC và công ty PL có giao dịch thông qua hợp đồng với nhau (chiếm hữu có căn cứ pháp luật), nên không bị điều chỉnh theo điều 247 là áp dụng với trường hợp chiếm hữu "không có căn cứ pháp luật nhưng ngay tình" .

Thanh Tâm

Tôi được biết đầu năm 2014, ở Trà Vinh Cty anh tôi là Đại lý của nhà máy Ô tô Veam cũng bị Cty PL lừa đảo tới 2,2 tỷ đồng bằng hợp đồng mua bán xe ô tô . Sau thời gian dài đòi nợ "...không có xe phải trả lại tiền ..." nhưng Cty PL vẫn không giải quyết nợ. Bức xúc quá anh tôi đã khởi kiện Cty PL lên Tòa án tỉnh Trà Vinh nhưng Cty PL vẫn không chịu hầu Tòa. thế rồi vụ án chìm !!!. Sau đó anh tôi làm đơn tố cáo Cty PL về tội lừa đảo lên Công an tỉnh Trà Vinh , đến nay vẫn im hơi lặng tiếng ... Qua các nguồn tin từ bạn đọc bình luận cho thấy Cty PL đã lợi dụng Tòa dân sự để lừa đảo khôn ngoan, nhiều Đại lý chết vì lời dụ của vị trưởng văn phòng đại diện phía nam nhà máy ô tô Veam...

Hoàng Hiền

Điều 247. Xác lập quyền sở hữu theo thời hiệu 1. Người chiếm hữu, người được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật nhưng ngay tình, liên tục, công khai trong thời hạn mười năm đối với động sản, ba mươi năm đối với bất động sản thì trở thành chủ sở hữu tài sản đó, kể từ thời điểm bắt đầu chiếm hữu, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này. 2. Người chiếm hữu tài sản thuộc hình thức sở hữu nhà nước không có căn cứ pháp luật thì dù ngay tình, liên tục, công khai, dù thời gian chiếm hữu là bao lâu cũng không thể trở thành chủ sở hữu tài sản đó. Điều 169. Bảo vệ quyền sở hữu 1. Quyền sở hữu của cá nhân, pháp nhân và chủ thể khác được pháp luật công nhận và bảo vệ. 2. Không ai có thể bị hạn chế, bị tước đoạt trái pháp luật quyền sở hữu đối với tài sản của mình. Chủ sở hữu có quyền tự bảo vệ, ngăn cản bất kỳ người nào có hành vi xâm phạm quyền sở hữu của mình, truy tìm, đòi lại tài sản bị người khác chiếm hữu, sử dụng, định đoạt không có căn cứ pháp luật. 3. Trong trường hợp thật cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh và vì lợi ích quốc gia, Nhà nước trưng mua hoặc trưng dụng có bồi thường tài sản của cá nhân, pháp nhân hoặc của chủ thể khác theo quy định của pháp luật. Chiếu theo điều 169 và 247 của bộ luật dân sự trên thì bản án sơ thẩm của tòa quận 3 là sai pháp luật

Hoàng Hiền

Điều 247. Xác lập quyền sở hữu theo thời hiệu 1. Người chiếm hữu, người được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật nhưng ngay tình, liên tục, công khai trong thời hạn mười năm đối với động sản, ba mươi năm đối với bất động sản thì trở thành chủ sở hữu tài sản đó, kể từ thời điểm bắt đầu chiếm hữu, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này. 2. Người chiếm hữu tài sản thuộc hình thức sở hữu nhà nước không có căn cứ pháp luật thì dù ngay tình, liên tục, công khai, dù thời gian chiếm hữu là bao lâu cũng không thể trở thành chủ sở hữu tài sản đó. Điều 247. Xác lập quyền sở hữu theo thời hiệu 1. Người chiếm hữu, người được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật nhưng ngay tình, liên tục, công khai trong thời hạn mười năm đối với động sản, ba mươi năm đối với bất động sản thì trở thành chủ sở hữu tài sản đó, kể từ thời điểm bắt đầu chiếm hữu, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này. 2. Người chiếm hữu tài sản thuộc hình thức sở hữu nhà nước không có căn cứ pháp luật thì dù ngay tình, liên tục, công khai, dù thời gian chiếm hữu là bao lâu cũng không thể trở thành chủ sở hữu tài sản đó. Chiếu theo đều 247 và 169 cua bô luật dân sự trên thì rõ ràng: Bản án sơ thẩm của tòa án quận 3 là sai pháp luật

Thanh Hằng

Luật dân sự thì phải xử hợp lòng dân chứ sao lại xử thế này??? vậy như thông tin từ phía cty Đình Thẩm thì tòa án xác định được địa chỉ của công ty PL là địa chỉ ma và không tìm ra tung tích của Cty PL điều này đồng nghĩa với việc cty PL đã bỏ trốn. Tòa án biết điều này thì đúng ra phải chuyển sang hình sự để xử theo luật hình sự chứ ??
Nếu tòa án mà xử như thế này thì còn ai dám tin vào công lý nữa...
Tôi hy vọng tòa án chuyển vụ án này qua tòa án hình sự với tội danh là lừa đảo để bỏ tù Cty PL đòi quyền lợi lại cho Đình Thẩm và ĐAC.

Hoàng phát Tài

Chào anh Đình Thẩm!. Tôi cũng là nạn nhân của Cty PL nè anh. Năm ngoái vì "cháy hàng" , Tôi được ông Nghĩa rỉ tai "...anh ký HĐ với Cty PL và chuyển tiền ngay, sắp có xe rồi tôi sẽ ưu tiên anh trước...".Tin tưởng vị trưởng phòng đại diện văn phòng phía nam của nhà máy nên tôi không do dự và ký HĐ ngay sau đó chuyển vào Cty PL hơn 1 tỷ đồng. Thế rồi "núp ao" luôn. Vừa rồi tôi có làm đơn tố cáo Cty Pl về tội lừa đảo lên Công an Q5 nhưng được trả lời ... vụ này thuộc án dân sự... Hết chổ nói!.

Bích Liên

Qua nội dung bài báo và các lời bình cho thấy :
1. Việc tòa công nhận hợp đồng mua bán giữa Công ty PL với Công ty ĐAC khi Công ty PL chưa phải là chủ sở hữu xe, không có bộ hồ sơ liên quan là không đúng pháp luật.
2. Cty PL"lừa đảo" Cty ĐAC để chiếm đoạt 440 triệu đồng. Nhưng vì sức ép từ phía Cty ĐAC nên Cty PL tiếp tục "lừa đảo" Cty Đình Thẩm chiếm đoạt chiếc xe ô tô không cần hồ sơ pháp lý để "gán nợ" cho Cty ĐAC. Như vây, Cty PLđã dùng thủ đoạn để chiếm đoạt tiền của Cty ĐAC và xe ô tô của Cty Đình Thẩm. Có thể khẳng định hành vi của Cty PLcó dấu hiệu lừa đảo chiếm đoạt tài sản của người khác và chiếc xe ô tô của Cty Đình Thẩm chính là tang vật của vụ án hình sự. Đề nghị Tòa chuyển vụ án dân sự này sang vụ án hình sự. Mọi người dân đang trông chờ sự phán xét của Tòa đúng pháp luật .


Huyền Sâm

Xin chào Luật gia Đinh Trọng Quyên và hội Luật gia Quận 6 TPHCM!.Huyền Sâm xin cảm ơn các luật gia về lời bình vụ án. Vâng! việc mua bán giữa Cty Phương Linh với Cty Đình Thẩm không liên quan tới Cty ĐAC. Điều chúng ta quan tâm là Cty Phương Linh "lừa đảo" Cty Đình Thẩm lấy xe ô tô để "gán nợ" cho Cty ĐAC . Sau khi nhận xe từ Cty Đình Thẩm rồi giao xe cho Cty ĐAC thì Cty Phương Linh nợ Cty Đình Thẩm 390 triệu đồng và nợ Cty ĐAC bộ hồ sơ chủ quyền hợp pháp của chiếc xe. Rõ ràng Cty Phương Linh "lừa đảo" để chiếm đoạt chiếc xe ô tô của Cty Đình Thẩm thì chiếc xe chính là tài sản do phạm tội mà có và trở thành tang vật của vụ án.Đối với hoạt động KD bình thường thì giao dịch giữa Cty Phương Linh với Cty ĐAC là hợp pháp , vì sau khi ký hợp đồng mua bán xong bên mua (Cty ĐAC) đã hoàn thành nghĩa vụ thanh toán đủ số tiền mua xe. Nhưng Cty Phương Linh không có xe để giao ???. Liệu đây có phải là hình thức lừa đảo của Cty Phương Linh để chiếm đoạt 440 triệu đồng từ Cty ĐAC ???.Nhưng vì sức ép từ phía CTy ĐAC nên CTy Phương Linh tiếp tục "lừa đảo" Cty Đình Thẩm chiếm đoạt chiếc xe không cần hồ sơ pháp lý để giao cho Cty ĐAC. Như vậy Cty Phương Linh dùng thủ đoạn để chiếm đoạt tiền của Cty ĐAC và xe ô tô của Cty Đình Thẩm. Có thể khẳng định hành vi của Cty Phương Linh có dấu hiệu lừa đảo chiếm đoạt tiền và tài sản của người khác. Vậy vụ án dân sự này đã đủ điều kiện chuyển sang vụ án hình sự chưa???. Xin các Luật gia cho ý kiến.

Luật gia ĐINH TRỌNG QUYẾN (HỘI LUẬT GIA QUẬN 6)

Chào bạn Huyền Sam. Tôi cũng giống như bạn là thích trao đổi và học hỏi qua việc bình luận bản án. Tuy nhiên, tôi vẫn giữ quan điểm như ban đầu là nếu đây là vụ án dân sự thì cách giải quyết của tòa sơ thẩm là không sai: để bảo vệ quyền lợi bên thứ 3 ngay tình là công ty ĐAC; Giao dịch này không bị vô hiệu vì bất cứ lý do gì theo quy định của luật dân sự. Bạn chú ý đến tình tiết xe mua của công ty Đình Thẩm và giao lại cho công ty ĐAC vào tháng 3-2014; "đến tháng 4/2014, Cty Đình Thẩm gia hạn hợp đồng cho Công ty Phương Linh thêm 1 tháng từ 29/3/2014 đến 29/4/2014" , nên mặc nhiên thừa nhận là thời gian trước ngày 29/4/2014 thì công ty PL chưa vi phạm nghĩa vụ thanh toán (không vi phạm hợp đồng) đối với công ty Đình Thẩm khi giao xe cho công ty ĐAC. Sau ngày 29/4/2014 cty PL chưa thanh toán tiền - vi phạm nghĩa vụ thanh toán cho công ty Đình Thẩm là giao dịch (hợp đồng) khác không liên quan đến công ty ĐAC. Nếu đã khởi tố vụ án hình sự thì chiếc xe mới trở thành "tang vật" và phải trả lại cho bị hại là công ty Đình Thẩm. Không ai có thể đồng tình với hành vi của công ty PL, tôi chỉ trao đổi về mặt pháp lý thôi và rất hy vọng một kết quả có hậu cho công ty Đình Thẩm.

Huyền Sam

Xin chào Luật gia Đinh Trọng Quyến ! 1. Qua thông tin của Đình Thẩm cung cấp, tôi thấy Cty Phương Linh đã lẫn trốn ngay sau khi hòa giãi thành với Cty Đình Thẩm tại Tòa Q3 hồi T8/2014. Vậy lời tuyên của Tòa khi vắng mặt Cty Phương Linh có bình thường không?. 2. Tôi đồng ý khi KD thì xe ô tô cũng là hàng hóa bình thường nhưng khi giao dịch thành công thì bên bán phải có nghĩa vụ cung cấp quyền sở hữu hợp pháp của chiếc xe khi bên mua đã thanh toán đủ tiền. Ở đây CTy Phương Linh đã nhận đủ tiền của CTy ĐAC, tại sao không thanh toán tiền cho CTy Đình Thẩm để lấy hồ sơ giao cho CTy ĐAC ?. Liệu đây có phải hình thức KD bình thường không ?. Hay đây là dấu hiệu của tội lừa đảo?. 3. Việc "chuyển giao quyền" như Luật gia nói, theo tôi thì chưa đủ cơ sở vì: Cty Phương Linh đã trốn từ T9/2014 và không thực hiện nghĩa vụ thanh toán tiền cho CTy Đình Thẩm thì làm sao "chuyển giao quyền" được ?. 4. Đối với xe ô tô là hàng hóa có điều kiện, nên trong KD việc đặt cọc để nhận hàng mới sở hữu một phần nhỏ của tài sản đó. Chỉ khi nào bên mua thanh toán đủ tiền thì mới được nhận hồ sơ là quyền sở hữu hợp pháp. Vậy hình thức KD của Cty Phương Linh với Cty Đình Thẩm và Cty ĐAC có phù hợp với pháp luật Việt nam không? Tôi rất thích lời bình vụ án để học hỏi và mong muốn được tin tưởng vào cán cân công lý của luật pháp Việt nam trong thời kỳ đổi mới !!!.
12